Gezonde darmen voor een goede gezondheid.

De Darm

 

Gezonde darmen voor een goede gezondheid!

Dé energiefabriek van ons lichaam. Zo zijn de darmen het best te beschrijven. In de darmen vindt namelijk een groot deel van de spijsvertering plaats. De spijsvertering is het hele proces waarin voedsel wordt verwerkt tot ‘hapklare’ brokjes voor de lichaamscellen. Zo wordt het hele lichaam voorzien van energie en voedingsstoffen. Maar de darmen doen meer! Een belangrijke functie van de darmen is namelijk het uitscheiden van afvalstoffen, in de vorm van ontlasting. Een goede stoelgang is een basisvoorwaarde voor een goede gezondheid. En ten slotte zijn de darmen een belangrijk deel van het immuunsysteem.

Spijsvertering

Of we nu een pizza eten of een glas melk drinken: ons maag-darmkanaal weet er wel raad mee. Alles wat we eten en drinken wordt afgebroken tijdens de spijsvertering. Uiteindelijk ontstaan er kleine bouwstenen, de voedingsstoffen. Deze kunnen direct door je lichaam benut worden. 

Je spijsvertering van mond tot anus

Er zijn voedingsstoffen die fungeren als brandstof voor alle activiteiten van het lichaam. En er zijn voedingsstoffen die bijdragen aan de opbouw en het herstel van het lichaam. Wat er na de spijsvertering nog overblijft samen met bacteriën, is de ontlasting. De spijsvertering is een ingenieus proces, dat dag en nacht plaatsvindt. We lopen het proces door, van begin tot eind, van mond tot anus.

De spijsvertering wordt ondersteund door alle bacteriën die in de darmen zitten. En dat zijn er miljarden. Tien keer zoveel als alle lichaamscellen samen. Al die bacteriën samen worden de darmflora of microbiota genoemd. De darmflora doet veel goeds voor je lichaam. Ze zorgt onder andere voor een goede stoelgang en een goed functionerend immuunsysteem. 

Ontwikkeling van de darmflora

Maar hoe krijg je nou een darmflora? Tijdens de bevalling komt een baby voor het eerst met bacteriën in aanraking: door contact met het geboortekanaal en uitgebreid contact met de moeder en de omgeving na de geboorte. De bacteriën waarmee het kind in de eerste periode in aanraking komt, bepalen grotendeels de samenstelling van de darmflora. Een kind dat via een keizersnede geboren wordt, heeft daarom ook een andere samenstelling van de darmflora dan een baby die op de normale manier op de wereld komt.

 Een pasgeboren baby produceert nog weinig maagzuur. Hierdoor kunnen bacteriën de maag passeren, het lichaam binnenkomen en zich vestigen op de darmwand. De opbouw van de darmflora (ook wel kolonisatie van bacteriën genoemd) gebeurt volgens een vast patroon waarbij er zich eerst aerobe bacteriën zoals Escherichia coli en streptokokken in de darm vestigen, die de aanwezige zuurstof verbruiken. Hierdoor onstaan al snel de juiste omstandigheden voor de facultatief anaerobe bacteriën, zoals lactobacillen. In het maag-darmkanaal is er daardoor steeds minder en minder zuurstof beschikbaar, zodat uiteindelijk ook de anaerobe bacteriën zoals bifidobacteriën zich in de darm kunnen handhaven en in aantal kunnen toenemen. De pasgeborene komt steeds opnieuw in aanraking met elke keer weer andere bacteriën en zo kan de darmflora zich verder ontwikkelen tot een complexe variatie van honderden soorten bacteriën, die voor elk van ons weer anders is.

Deze ontwikkeling gebeurt natuurlijk onder controle van het immuunsysteem. De jonge baby heeft van zijn moeder de nodige beschermfactoren meegekregen om de eerste weken door te komen, maar zal door die vele contacten met de omgevingsbacteriën al snel zijn of haar eigen immuunsysteem moeten opbouwen.

 Volwassen darmflora

Het is moeilijk aan te geven wanneer gesproken kan worden van een volwassen darmflora. Vijf dagen na de geboorte lijken de eerste vaste darmflorapatronen zichtbaar te worden. De eerste maanden vinden de grootste veranderingen in de darmflora plaats maar zelfs na 18 maanden is de bacteriële variatie nog niet op het niveau van een volwassen darmflora.

Voeding speelt bij de ontwikkeling van de darmflora een belangrijke rol. Uit recent onderzoek is bijvoorbeeld gebleken dat moedermelk niet steriel is, maar ook melkzuurbacteriën bevat. Daarnaast bevat moedermelk ongeveer 3-16 gram per liter galacto-oligosachariden (ter vergelijking: koemelk bevat ongeveer 0.03-0.06 gram per liter). Dit zijn prebiotische vezels die de groei en activiteit van bifidobacteriën bevorderen. Bij zuigelingen die borstvoeding krijgen, bestaat de darmflora voor ongeveer 90% uit bifidobacteriën.

Daarnaast is er ook verschil te zien in de darmflora als kinderen via een keizersnede geboren worden. De kolonisatie van bifidobacteriën in de darmen is pas 30 dagen na de geboorte op hetzelfde niveau als bij kinderen die via een vaginale bevalling ter wereld komen. 

Unieke samenstelling

Je darmflora is net zo uniek als een vingerafdruk. Naar schatting zijn er meer dan 1000 verschillende soorten bacteriën in aanwezig. Sommige soorten komen tijdelijk in de darmen voor (transiënte soorten), terwijl andere de darmwand permanent kunnen koloniseren (residente soorten). Ondanks deze grote variatie aan bacteriën is de darmflora normaal gesproken in balans. Omdat elke darmflora uniek is, kunnen we moeilijk definiëren wat een ‘normale’ darmflora is. Vandaar dat dit in wetenschappelijke kringen ook wel ‘eubiose’ (harmonieus samenzijn) genoemd wordt. 

Uit balans

Door verschillende oorzaken kan de darmflora wel uit balans raken. Dit wordt ook wel ‘dysbiose’ genoemd. Het gebruik van medicijnen zoals antibiotica is een bekend voorbeeld, maar het is ook bekend dat voeding en  leeftijd belangrijke factoren zijn. Het percentage bifidobacteriën neemt bijvoorbeeld aanzienlijk af op latere leeftijd. Uit recent onderzoek blijkt dat het percentage bifidobacteriën in de darmflora bij ouderen ongeveer 1% is terwijl dit bij volwassenen nog zo’n 3% tot 6% van de totale darmflora is!

Door nieuwe analysemethoden komen we steeds meer te weten over de darmflora maar op dit moment is een volledige analyse van de darmflora nog niet mogelijk. Een deel van de bacteriën uit de darmflora is bekend. Dit kunnen we vergelijken met het topje van een ijsberg. Het grootste deel van de darmflora is nog onbekend terrein. Vandaar dat het nog niet mogelijk is om een complete darmflora in kaart te brengen. Met behulp van DNA-technieken wordt geprobeerd om ook de andere aanwezige micro-organismen te ontdekken en herkennen.

 Soorten bacteriën

Uit onderzoek blijkt dat iedereen dezelfde darmflorakern heeft, de zogenaamde ‘core’. Dit zijn bacteriën die bij elk mens aanwezig zijn. Deze kern beslaat minder dan 20% van onze darmflora. Dat betekent dat de andere 80% bacteriën per individu variabel zijn. Het is dus goed mogelijk dat het aantal verschillende bacteriesoorten veel groter is dan de eerdergenoemde 1000, hoewel moleculaire technieken laten vermoeden dat er zelden meer dan 1500 soorten aanwezig zijn. Verschillende onderzoeksgroepen houden zich bezig met dit vraagstuk. Ook Europa financiert op dit moment een researchproject (Metahit) dat de genen van de micro-organismen in onze darmflora in kaart brengt en hun invloed op ziekte en gezondheid zal bestuderen

 

Webshop categorieën: